Trình tự, thủ tục thừa kế nhà ở

Trong tất cả các loại tài sản được thừa kế thì bất động sản thường là tài sản được quan tâm nhiều nhất. Thừa kế bất động sản là thừa kế quyền sử dụng đất và nhà ở. Thừa kế quyền sử dụng đất và nhà ở là một trong những chế định liên quan đến quyền để lại di sản của người đã mất cho người còn sống. Vậy trình tự, thủ tục thừa kế nhà ở và sử dụng đất như thế nào? Bài viết sau đây sẽ trả lời cho bạn thắc mắc này.

Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất
Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất

Nội dung:

  1. Các bước,trình tự kế thừa nhà ở có sổ đỏ
  2. Hồ sơ,giấy tờ cần thiết

Các bước, trình tự thừa kế nhà ở có sổ đỏ

Để đảm bảo cho người nhận thừa kế có quyền lợi đúng theo quy định pháp luật thì cần phải làm các thủ tục nhận quyền thừa kế như sau:

Bước đầu tiên

– Người nhận thừa kế phải khai nhận hoặc chia di sản thừa kế nếu không có di chúc hoặc di không hợp pháp, không nêu rõ quyền thừa hưởng của từng người.

– Lập lại văn bản khai nhận di sản đối với trường hợp những nhười được nhận thừa kế muốn chung quyền sở hữu đất và nhà ở.

– Nếu mỗi người nhận di sản đều muốn chia quyền sử dụng đất thì sẽ lập văn bản phân chia cho mỗi người.

– Nếu di chúc là hợp pháp, có ghi rõ chia cho từng người thì sẽ tiến hành phân chia theo di chúc.

– Trường hợp các bên nhận thừa kế không thể tự thỏa thuận mà phát sinh chanh chấp thì phải yêu cầu tòa can thiệp.

IMG 0012 1024x768 - Trình tự, thủ tục thừa kế nhà ở

Bước thứ hai

– Người nhận thừ kế làm thủ tục khai nhận quyền sử dụng đất tại văn phòng công chứng hoặc các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

– Hồ sơ nhận thừa kế cần nộp gồm có các giấy tờ:

* Giấy chứng minh thư nhân dân hoặc hộ chiếu(nếu có) của người nhận thừa kế;

* Sơ yếu lý lịch của người nhận thừa kế;

* Di chúc của người chuyển quyền sủ dụng đất;

* Giấy ủy quyền hoặc hợp đồng ủy quyền;

* Giấy chứng tử của người lập di chúc;

* Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của người lập di chúc;

– Căn cứ vào các loại giấy tờ đã có, có quan nhà nước có thẩm quyền đưa ra thông báo niêm yết tại Uỷ ban nhân nhân xã, nơi có tài sản và nơi ở của người để lại di chúc.

– Sau 15 ngày niêm yết, nếu không bất cứ có tranh chấp hay khiếu nại gì từ người nhận thừa kế thì công chứng viên sẽ lập văn bản khai nhận và chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật.

Tuy đã có những quy định tương đối rõ ràng và cụ thể, nhưng thủ tục niêm yết tài sản tại Ủy ban nhân dân xã trong thời hạn 15 ngày trên thực tế là hiệu quả chưa cao. Mục đích của niêm yết tài sản thừa kế là để xác định xem các bên nhận tài sản thừa kế quyền sử dụng đất có tranh chấp hay không, và tài sản thừa kế cũng không nằm tại Ủy ban nhân dân xã nhưng việc niêm yết này chỉ thực hiện tại Ủy ban nhân dân xã.

Bước thứ ba

– Người nhận quyền thừa kế quyền sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư phải nộp hồ sơ tại phòng đăng kí quyền sử dụng đất thuộc phòng Tài nguyên và Môi trường.

– Người nhận quyền thừa kế quyền sử dụng đất là tổ chức thì nộp tại phòng đăng kí quyền sử dụng đất thuộc sở Tài nguyên và Môi trường.

– Nếu người nhận quyền thừa kế quyền sử dụng đất là cá nhân hay hộ gia đình ở nông thôn thì nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân xã để chuyển lên phòng đăng kí quyền sử dụng đất.

Bước thứ tư

– Sau khi phòng đăng kí quyền sử dụng đất đã nhận hồ sơ thì phải có trách nhiệm thẩm định hồ sơ theo yêu cầu của pháp luật đông thời hướng dẫn người nộp hồ sơ làm lại nếu hồ sơ có sai sót hoặc thiếu.

– Người nộp hồ sơ làm tủ tục thừa kế quyền sử dụng đất phải có nghĩa vụ tài chính theo quy định của luật pháp.

– Khi hồ sơ đã được thẩm duyệt bởi Phòng đăng kí quyền sử dụng đất  thì Ủy ban nhân dân xã có trách nhiệm trao lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người được nhận di sản.

– Theo Luật đất đai năm 2013, quy định về quyền thừa kế quyền sử dụng đất sẽ có khá nhiều thay đổi. Văn phòng đăng ký đất đai sẽ được lập ra thay thế cho văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp tỉnh và cấp huyện, những người được nhận thừa kế quyền sử dụng đất sẽ phải nộp hồ sơ đăng ký thừa kế quyền sử dụng đất ở đây. Thời gian tiến hành thủ tục đăng ký cũng được thay đổi là không quá 10 ngày kể từ ngày văn phòng đăng kí đất đai nhận hồ sơ đúng quy định. Ngoài ra, để đỡ mất thời gian và để thủ tục được nhanh gọn thì cũng có thêm hình thức đăng kí điện tử.

 

Hồ sơ, giấy tờ cần thiết để làm thủ tục thừa kế

Hồ sơ pháp lý các bên khai nhận di sản thừa kế

– 2 bản sao chứng minh thư nhân dân hoặc hộ chiếu có kèm theo bản chính của người nhận thừa kế có công chứng

– 2 bản sao có công chứng hộ khẩu của người nhận thừa kế và người để lại di chúc kèm theo bản gốc.

– Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy xác nhận tình trạng hôn nhân hoặc giấy xác nhận độc thân gồm 2 bản sao có công chứng và bản gốc

– 2 bản sao có công chứng hợp đồng ủy quyền hoặc giấy ủy quyền

-2 bản sao kèm bản chính giấy nhận con nuôi (nếu người nhận thừa kế là con nuôi), giấy khai sinh,bản sơ yếu lí lịch.

– 2 bản sao có công chứng kèm bản chính mỗi loại giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di chúc và người thừa kế.

 Hồ sơ pháp lý của người để lại di sản thừa kế

– 2 bản sao có công chứng kèm bản gốc Giấy chứng tử của người để lại di chúc,

– Di chúc của người đã mất (nếu có)

 Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu tài sản là di sản thừa kế

– 1 bản sao có công chứng kèm bản chính các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sử dụng nhà ở gồm:

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người đã mất;

+ Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở;

+ 2 bản sao có công chứng kèm bản chính Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình trên đất và các loại giấy tờ khác về nhà ở;

+ Giấy phép mua bán, chuyển dịch nhà cửa

+ Giấy phép xây dựng nhà ở (nếu có)

– 02 bản Hồ sơ kỹ thuật thửa đất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đo đạc lập (Vị trí đất, nhà ở, diện tích,..)

– 02 đơn cấp lại (nếu cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất )

Pháp luật quy định trình tự, thủ tục thừa kế nhà ở, quyền sử dụng đất có tính khái quát cao, tuy nhiên việc cho phép các cơ quan hành chính nhà nước linh động trong việc điều chỉnh trình tự, thủ tục cho phù hợp với thực trạng của từng địa phương là rất cần thiết.

Thừa kế nhà ở và thừa kế quyền sử dụng đất là hành vi pháp lý đơn phương nhưng lại thường xuyên xảy ra nên các quy định làm việc có phần tương đối ổn định, thuận lợi cho việc áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.

Ngoài ra, việc thay đổi, cải tiến thủ hành chính theo cơ chế một cửa đã và đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả các quyền và nghĩa vụ của mình.

Bạn có thể xem thêm các quy trình, thủ tục pháp lý nhà đất tại đây.

Hồng Nguyễn (Tổng hợp)